Ο Φεμινισμός Είναι για Όλους: Εισαγωγή

Posted on 23/04/2013 από

0


Το Feminism is for Everybody της bell hooks είναι πολύ καλό εισαγωγικό εγχειρίδιο για το φεμινισμό, για τη φεμινιστική θεωρία και για το κίνημα. Απευθύνεται σε όποιον ενδιαφέρεται να μάθει για το σύγχρονο φεμινισμό, καθώς εκφράζει σε γενικές γραμμές το τρίτο κύμα και έννοιες όπως η διαθεματικότητα. Θεωρούμε πως είναι χρήσιμο να υπάρχει μεταφρασμένο στα ελληνικά και να είναι διαθέσιμο στο σάιτ μας, καθώς αναλύει με απλή, κατανοητή γλώσσα γιατί όντως ο φεμινισμός είναι για όλους. Κάθε κεφάλαιο θα αναρτάται μόλις μεταφράζεται.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έλα πιο κοντά στο φεμινισμό

Όπου πάω λέω με περηφάνια σε όσους θέλουν να μάθουν ποια είμαι και τι κάνω ότι είμαι συγγραφέας, θεωρητική του φεμινισμού, κριτικός της κουλτούρας. Τους λέω ότι γράφω για ταινίες και την ποπ κουλτούρα, αναλύοντας το μήνυμα στο μέσο. Οι περισσότεροι το βρίσκουν αυτό συναρπαστικό και θέλουν να μάθουν περισσότερα. Όλοι βλέπουν ταινίες και τηλεόραση, χαζεύουν περιοδικά, και όλοι σκέφτονται τα μηνύματα που λαμβάνουν, τις εικόνες που βλέπουν. Είναι εύκολο για τους διάφορους ανθρώπους που συναντώ να καταλάβουν τι κάνω ως κριτικός της κουλτούρας, να καταλάβουν το πάθος μου για το γράψιμο (πολύς κόσμος θέλει να γράφει, και γράφει). Η φεμινιστική θεωρία όμως –σε αυτό το σημείο σταματούν οι ερωτήσεις. Αντί για ερωτήσεις ακούω για τα κακά του φεμινισμού και τις κακές φεμινίστριες: ότι «αυτές» μισούν τους άντρες· ότι «αυτές» θέλουν να πάνε ενάντια στη φύση –και στο θεό· ότι «αυτές» είναι όλες λεσβίες· ότι «αυτές» παίρνουν όλες τις δουλειές και κάνουν τον κόσμο δύσκολο για τις λευκές γυναίκες, που δεν έχουν καμία ελπίδα.

Όταν ρωτάω τα ίδια άτομα για τα φεμινιστικά βιβλία ή περιοδικά που διαβάζουν, όταν ρωτάω για τις φεμινιστικές συζητήσεις που έχουν ακούσει, για τις φεμινίστριες ακτιβίστριες που γνωρίζουν, απαντούν λέγοντάς μου πως ό,τι ξέρουν για το φεμινισμό ήρθε στη ζωή τους από τρίτο χέρι, ότι δεν έχουν έρθει αρκετά κοντά στο φεμινιστικό κίνημα για να ξέρουν τι συμβαίνει πραγματικά, ποιος είναι πραγματικά ο σκοπός του. Κυρίως πιστεύουν ότι ο φεμινισμός είναι θυμωμένες γυναίκες που θέλουν να γίνουν σαν τους άντρες. Δε σκέφτονται καν ότι ο φεμινισμός μιλάει για δικαιώματα –για να έχουν ίσα δικαιώματα οι γυναίκες. Όταν μιλάω για το φεμινισμό που γνωρίζω εγώ –από κοντά και προσωπικά- ακούνε πρόθυμα, αν και όταν τελειώνουν οι συζητήσεις μας μου λένε αμέσως ότι εγώ είμαι διαφορετική, όχι σαν τις «αληθινές» φεμινίστριες που μισούν τους άντρες, που είναι θυμωμένες. Τους διαβεβαιώνω ότι είμαι όσο αληθινή και ριζοσπαστική φεμινίστρια γίνεται, και αν τολμήσουν να έρθουν πιο κοντά στο φεμινισμό θα δουν ότι δεν είναι όπως τον φαντάζονταν.

Κάθε φορά που έχω τέτοια συνάντηση θέλω να έχω εύκαιρο ένα μικρό βιβλίο ώστε να μπορώ να πω, διάβασε αυτό το βιβλίο και θα σου πει τι είναι ο φεμινισμός, ποιος είναι ο σκοπός του κινήματος. Θέλω να έχω στο χέρι μου ένα συνοπτικό, ευκολοδιάβαστο και κατανοητό βιβλίο· όχι ένα μεγάλο βιβλίο, όχι ένα βιβλίο γεμάτο δυσνόητους όρους και ακαδημαϊκή γλώσσα, αλλά ένα απλό, ξεκάθαρο βιβλίο –που να διαβάζεται εύκολα χωρίς να είναι υπεραπλουστευμένο. Από τη στιγμή που η φεμινιστική σκέψη, η φεμινιστική πολιτική και η φεμινιστική πρακτική άλλαξαν τη ζωή μου ήθελα αυτό το βιβλίο. Το ήθελα για να το δίνω σε ανθρώπους που αγαπώ ώστε να καταλάβουν καλύτερα αυτό τον αγώνα, αυτή τη φεμινιστική πολιτική στην οποία πιστεύω τόσο βαθιά, που είναι το θεμέλιο της πολιτικής ζωής μου.

Ήθελα να έχουν μια απάντηση στο ερώτημα «τι είναι φεμινισμός;» που να μην είναι ριζωμένη ούτε στο φόβο ούτε στη φαντασία. Ήθελα να έχουν αυτό τον απλό ορισμό για να τον διαβάζουν ξανά και ξανά ώστε να ξέρουν: «Ο φεμινισμός είναι ένα κίνημα για να δοθεί τέλος στο σεξισμό, στη σεξιστική εκμετάλλευση, και στην καταπίεση». Μου αρέσει πολύ αυτός ο ορισμός, τον οποίο πρότεινα πριν από πάνω από 10 χρόνια στο βιβλίο μου Feminist Theory: From Margin to Center. Μου αρέσει πολύ γιατί δηλώνει ξεκάθαρα ότι η θέση του κινήματος δεν είναι κατά των αντρών. Ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα είναι ο σεξισμός. Αυτό το ξεκαθάρισμα μας βοηθά να θυμόμαστε ότι όλους μας, γυναίκες και άντρες, μας έχουν μάθει από τη γέννησή μας να δεχόμαστε τη σεξιστική σκέψη και πράξη. Αυτό έχει ως συνέπεια οι γυναίκες να μπορούν να είναι τόσο σεξίστριες όσο και οι άντρες. Ενώ αυτό δεν απαλλάσσει ούτε δικαιολογεί την αντρική κυριαρχία, σημαίνει ότι θα ήταν αφελές και λάθος αν οι φεμινίστριες στοχάστριες έβλεπαν το κίνημα ως απλώς υπέρ των γυναικών εναντίον των αντρών. Για να δοθεί τέλος στην πατριαρχία (ένα άλλο όνομα για το θεσμοποιημένο σεξισμό) πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι συμμετέχουμε όλοι στη διαιώνιση του σεξισμού μέχρι να αλλάξουμε άποψη και διάθεση, μέχρι να αφήσουμε τη σεξιστική σκέψη και πράξη και να την αντικαταστήσουμε με φεμινιστική σκέψη και πράξη.

Οι άντρες ως ομάδα έχουν επωφεληθεί και επωφελούνται περισσότερο από την πατριαρχία, από την υπόθεση ότι είναι ανώτεροι από τις γυναίκες και ότι πρέπει να μας κυβερνούν. Αυτά τα οφέλη όμως έχουν ένα τίμημα. Σε αντάλλαγμα για όλα τα καλά που λαμβάνουν οι άντρες από την πατριαρχία, πρέπει να εξουσιάζουν τις γυναίκες, να μας εκμεταλλεύονται και να μας καταπιέζουν, να χρησιμοποιούν βία αν χρειαστεί για να κρατήσουν ακέραιη την πατριαρχία. Οι περισσότεροι άντρες δυσκολεύονται να είναι πατριάρχες. Οι περισσότεροι άντρες ενοχλούνται από το μίσος και το φόβο για τις γυναίκες, από τη βία των αντρών κατά των γυναικών, ακόμη και από τους άντρες που διαιωνίζουν αυτή τη βία. Φοβούνται όμως να αφήσουν τα οφέλη. Δεν ξέρουν τι θα συμβεί στον κόσμο που γνωρίζουν τόσο καλά αν αλλάξει η πατριαρχία. Έτσι, τους είναι πιο εύκολο να υποστηρίζουν παθητικά την αντρική κυριαρχία ακόμη και όταν το μυαλό και η καρδιά τους τους λένε ότι είναι λάθος. Ξανά και ξανά μου λένε άντρες ότι δεν ξέρουν τι θέλουν οι φεμινίστριες. Τους πιστεύω. Πιστεύω ότι μπορούν να αλλάξουν και να αναπτυχθούν. Και πιστεύω πως αν ήξεραν περισσότερα για το φεμινισμό δε θα τον φοβούνταν πια, γιατί θα έβρισκαν στο φεμινιστικό κίνημα την ελπίδα για τη δική τους απελευθέρωση από τα δεσμά της πατριαρχίας.

Γι’ αυτούς τους άντρες, μικρούς και μεγάλους, και για όλους μας, έγραψα αυτό το σύντομο βιβλίο, το βιβλίο που ήλπιζα να βρω πάνω από 20 χρόνια. Έπρεπε να το γράψω γιατί δεν υπήρχε άλλος τρόπος να απευθυνθώ στις ορδές ανθρώπων σε αυτή τη χώρα που κάθε μέρα βομβαρδίζονται με αντιφεμινιστική αντίδραση, που τους λένε να μισούν και να αντιστέκονται σε ένα κίνημα για το οποίο ξέρουν ελάχιστα. Θα έπρεπε να υπάρχουν τόσο πολλά φεμινιστικά εγχειρίδια, ευκολοδιάβαστα φυλλάδια και βιβλία, που να μας μιλούν για το φεμινισμό, που αυτό το βιβλίο να ήταν απλώς άλλη μία φωνή που να μιλά με πάθος για τη φεμινιστική πολιτική. Θα έπρεπε να υπάρχουν τοιχοκολλημένες αφίσες· διαφημίσεις σε περιοδικά· διαφημίσεις σε λεωφορεία, μετρό, τρένα· τηλεοπτικές διαφημίσεις που να διαδίδουν το φεμινισμό, να ενημερώνουν τον κόσμο περισσότερο γι’ αυτόν. Δεν είμαστε σε αυτό το σημείο ακόμη. Αυτό όμως πρέπει να κάνουμε για να μοιραστούμε το φεμινισμό, για να μπει το κίνημα στο μυαλό και στην καρδιά όλων. Η φεμινιστική αλλαγή επηρέασε τη ζωή όλων μας θετικά. Και όμως αγνοούμε τα θετικά όταν το μόνο που ακούμε για το φεμινισμό είναι τα αρνητικά.

Όταν άρχισα να αντιστέκομαι στην αντρική κυριαρχία, να επαναστατώ ενάντια στον πατριαρχικό τρόπο σκέψης (και να εναντιώνομαι στην πιο δυνατή πατριαρχική φωνή στη ζωή μου –τη φωνή της μητέρας μου) ήμουν ακόμη έφηβη, με τάσεις αυτοκτονίας, με κατάθλιψη, αβέβαιη για το πώς θα έβρισκα νόημα στη ζωή μου και θέση για τον εαυτό μου. Χρειαζόμουν το φεμινισμό να μου δώσει ένα θεμέλιο ισότητας και δικαιοσύνης πάνω στο οποίο να σταθώ. Η μαμά πλέον σκέφτεται φεμινιστικά. Βλέπει εμένα και όλες τις κόρες της (είμαστε έξι) να ζούμε καλύτερα λόγω της φεμινιστικής πολιτικής. Βλέπει την υπόσχεση και την ελπίδα στο φεμινιστικό κίνημα. Αυτή την υπόσχεση και την ελπίδα θέλω να μοιραστώ μαζί σας σε αυτό το βιβλίο, με όλους.

Φανταστείτε να ζείτε σε έναν κόσμο χωρίς κυριαρχία, όπου γυναίκες και άντρες δεν είναι ίδιοι ή ακόμη και πάντα ίσοι, αλλά όπου ένα όραμα αμοιβαιότητας είναι το ήθος που διαμορφώνει την αλληλεπίδρασή μας. Φανταστείτε να ζείτε σε έναν κόσμο όπου μπορούμε όλοι να είμαστε ο εαυτός μας, έναν κόσμο ειρήνης και δυνατότητας. Η φεμινιστική επανάσταση από μόνη της δε θα δημιουργήσει τέτοιο κόσμο· πρέπει να δώσουμε τέλος στο ρατσισμό, στον κοινωνικό ελιτισμό, στον ιμπεριαλισμό. Θα μας δώσει τη δυνατότητα όμως να είμαστε πλήρως αυτο-πραγματοποιούμενες γυναίκες και άντρες, ικανές να δημιουργούμε αγαπημένη κοινότητα, να ζούμε μαζί, να πραγματοποιούμε τα όνειρά μας για ελευθερία και δικαιοσύνη, να ζούμε την αλήθεια ότι όλοι «πλαστήκαμε ίσοι». Ελάτε πιο κοντά. Δείτε πώς μπορεί ο φεμινισμός να αγγίξει και να αλλάξει τη ζωή σας και τη ζωή όλων μας. Ελάτε πιο κοντά και δείτε από πρώτο χέρι το νόημα του φεμινιστικού κινήματος. Ελάτε πιο κοντά και θα δείτε: ο φεμινισμός είναι για όλους.

 

(μετάφραση από suzie)

Δείτε το 1ο Κεφάλαιο: Φεμινιστική πολιτική
Δείτε το 2ο Κεφάλαιο: Καλλιέργεια συνείδησης
Δείτε το 3ο Κεφάλαιο: Η γυναικεία αδελφοσύνη είναι ακόμη ισχυρή
Δείτε το 4ο Κεφάλαιο: Φεμινιστική μόρφωση για κριτική συνείδηση
Δείτε το 5ο Κεφάλαιο: Δικό μας σώμα, δικός μας εαυτός
Δείτε το 6ο Κεφάλαιο: Ομορφιά μέσα και έξω
Δείτε το 7ο Κεφάλαιο: Φεμινιστικός και ταξικός αγώνας
Δείτε το 8ο Κεφάλαιο: Παγκόσμιος φεμινισμός

Ετικέτα: